میخواهید باور کنید یا نه، آن CD جدیدی که به تازگی در دستگاه MP3 player خود کپی کرده اید، تنها قسمت کمی از کل چیزی است که واقعا وجود دارد. اکنون دیگر دوره دیسکهای فشرده یا CD هم رو به پایان است و فایلهای صوتی کامپیوتری به ابزار اصلی شنیدن موسیقی ضبط شده تبدیل میشوند.

اپل تا کنون بیش از 100 میلیون iPod فروخته است و هر ماه بیش از یک میلیارد فایل MP3 در سراسر اینترنت رد و بدل میشود.

اما موسیقی ضبط شده در این فایلهای کامپیوتری تنها کمتر از 10% موسیقی اوریژینال وجود در CD را به شنونده عرضه میکند. موسیقی در سفر خود از CD به دستگاه پخش MP3 با خذف شدن داده هایی که از نظر کامپیوتر زائد است، فشرده شده و تا حدی کوچک میشود که بتواند از درون خطوط اینترنت عبور کند.

با در نظر داشتن این نکته که موسیقی موجود بر روی CD هم حاوی کمتر از نیم اطلاعات ذخیره شده بر هارد درایوهای استودیو است، این فایلهای فشرده تنها ذره ای از کل موسیقی اصلی ضبط شده در استودیو هستند. از نظر افراد وسواسی و سخت گیر و همچنین شیفتگان موسیقی، دوران تاریک موسیقی ضبط شده فرا رسیده است.

به گفته فیل رامون Phil Ramone، تهیه کننده موسیقی: " آدم میتواند به "افتضاح" عادت کند و از "هیچی" هم شکرگزار باشد. درست هانطور که درباره غذاهای فوری اتفاق افتاده است."

رامون که موسیقی همه، از فرانک سیناترا گرفته تا رولینگ استونز را ضبط کرده است، یک نابغه موسیقی است که در سن 16 سالگی از هنرستان مشهور جولیارد Juilliard فارغ التحصیل شد و اولین جایزه از 9 جایزه گرمی خود را در سال 1965 برای آلبوم کلاسیک Getz/Gilberto دریافت کرد. و رامون تنها فرد متخصص و رده بالای این حرفه نیست که با وجود هزینه کردن چندین میلیون دلار برای ساخت استودیوهای مجهز دیجیتال، وضعیت فعلی و دورنمای هنرهای شنیداری را تقبیح میکند.

ال اشمیت Al Schmitt مهندس صوت و برنده 15 جایزه گرمی برای ضبط موسیقی هنرمندان مختلفی چون هنری مانچینی Henry Mancini و دایانا کرال Diana Krallمیگوید :" ما از آنچه تولید میکردیم کاملا راضی بودیم. با آنچه بعدها اتفاق افتاد، ما دیگر کنترلی بر کار نداریم."

این حرفه ایهای کهنه کار استودیو برای اجرای کار خود از تجربه خود و فناوری گرانقیمت و مدرن استودیوهای خود استفاده میکنند و با وسواس و مشکل پسندی کار را به اتمام میرسانند. سپس میبینند که اثرشان با یک iPod و از طریق یک هدفون پلاستیکی پخش میشود. اگر از رامون بپرسید که شنیدن اثرش به صورت MP3 چه احساسی دارد، تنها یک پاسخ میدهد:
"دردآور است."

قالب MP3نه به خاطر کیفیت صوتی، که به دلیل فناوری خاصش، در نبرد میان انواع فرمتها پیروز شد. به گفته دانیل لویتین Daniel Levitin دانشمند عصب شناس دانشگاه مک گیل میگوید که شنیدن فرمت MP3 مانند شنیدن صدا از پشت در است.

اما واقعا بهایی که برای صدایی با کیفیت نازل میپردازیم چیست؟ آیا صدایی نامرغوب میتواند مانند صدایی با کیفیت خوب، بر جسم و روح انسان تاثیر گذار باشد؟ به عقیده جان مایر John Meyer که طراح و سازنده تعدادی از برترین انواع بلندگوهای جهان است، پاسخ منفی است.

مایر میگوید این نوع موسیقی شخص را به حد یک ناظر تقلیل میدهد و او را درگیر نمیکند و مغز برای درک الگوهای آن باید تمام مدت به سختی کار کند. تمام سیستمهای فشرده ساز بر اساس این فکر طراحی شده اند که کاربر آنها میتواند داده هایی را دور بریزد و ما اکنون میدانیم که این روش چندان دقیق نیست زرا واقعا نمیدانیم مغز چگونه کار میکند، به چه بخشهایی از اطلاعات نیاز دارد و کدام قسمت اطلاعات برایش واقعا مهم نیستند.

در واقع فایلهای موسیقی MP3 واقعا گیرنده های مغز ما را به شکلی کاملا متفاوت از صفحه های گرامافون که به شیوه آنالوگ شنیده میشوند، تحت تاثیر قرار میدهند. این تفاوت میتواند تا حدی اساسی باشد که حتی نیمکره ای از مغز که تحت تاثیر قرار میگیرد، در هر مورد متفاوت باشد.

دکتر رابرت سویتو Robert Sweetow رئیس بخش شنودشناسی دانشگاه کالیفرنیا درباره کاهش تاثیر موسیقی با کیفیت پایین چنین توضیح میدهد:" موسیقی با کیفیت و وضوح نازل مغز را به روشهای متفاوت تحریک میکند. هنگامی که نورونهای(سلولهای عصبی) متفاوت و شاید کمتری تحریک شوند، نورونهای بیرونی و غشایی کمتری به عقب و به دستگاه لیمبیک limbic system مغز، جایی که محل ذخیره احساسات است، متصل میشوند."

با این وجود سویتو تاکید میکند که موسیقی با کلام در مقایسه با موسیقی بدون کلام، میتواند به کلی تاثیر مغزی دیگری داشته باشد زیرا :" کلمات، به سادگی احساسات را تحت تاثیر قرار میدهند و موثر بودن این بخش از ترانه، تحت تاثیر کیفیت ضبط و پخش قرار نمیگیرد."

شکی نیست که نوجوانان دهه های 1950 و 60 به یاد میآورند که ترانه های راک اند رول را با رادیوهای ترانزیستوری ارزان قیمت پلاستیکی میشنیدند. دکتر لویتین به یاد دارد که درست از چنین رادیویی به ترانه های روز آن دوره گوش میداده است، وسیله ای که به نوعی جد باستانی iPod به شمار میرود.

او میگوید:" بعضی از ترانه ها واقعا چرند بودند، اما صدا عالی بود. تمام اصوات مهم و ضروری از درون یک بلندگوی کوچک خارج میشد."

در اوایل سال جاری کمپانی EMI Records اعلام کرد که موسیقی قابل دانلودی با قیمت بالاتر و با سرعت بیتی بالاتر عرضه خواهد کرد. که البته به سختی میتوان متوجه این تفاوت شد و به گفته لویتین:" این تفاوت احتمالا برای گوشهای بسیار قوی هم غیرقابل تشخیص است."

برای اینکه صدای دیجیتال واقعا بهبود یابد، باید چند مانع عمده از سر راه برداشته شود. فایلها باید در سرعت بیتی و نرخ نمونه برداری بالاتر ذخیره شوند. قدرت محاسبه یا Computing باید افزایش یابد. دستگاههای جدید playback باید عرضه شوند (به عقیده رامون تلویزیونهای HD میتوانند به عنوان الگویی برای تولید نوعی سیستم صوتی HD به کار روند). و اگر قرار است در آینده اینترنت سیستم اصلی دستیابی به موسیقی باشد، پهنای باند هم یک عامل تعیین کننده خواهد بود.

منبع : گفتگوی هارمونیک