شش سوئیت برای تکنوازی ویولنسل توسط آهنگساز جاودانی موسیقی کلاسیک یوهان سباستاین باخ را باید بعنوان برترین آثار نوشته شده برای ویولنسل نام برد. بسیاری از این آثار در دوره زمانی 1717–1723ساخته شدند، زمانی که باخ در شهر کوتن Cöthen آلمان بعنوان آهنگساز استخدام شده بود

این سوئیت ها را از دو منظر میتوان بررسی نمود 1- داشتن تنوعات و گوناگونی تکنیک 2- داشتن موزیکی پر عمق و محتوا - که در عین حال بیانی کاملا سلیس را دارا میباشد، در هر حال تمامی این خصوصیت ها باعث شده است تا سوئیت های باخ امروزه به یکی از محبوبترین آثار برای اجرا توسط نوازندگان تبدیل شود.

در نتیجه به سبب این محبوبیت نوازندگان بسیاری این آثار را اجرا نموده اند و هر یک در اجراها اندیشه ها و تعبیرات خود از این آثار را بیان نموده اند که این امرمخالفتهای بسیاری را در میان طرفداران جدی آثار باخ بوجود آورده است.

این علاقه تنها مختص به نوازندگان ویلنسل نمیباشد این سوئیت ها برای سازهایی همچون گیتار - هورن - ساکسیفوت - ترومبون و غیره نیز تنظیم شده است.

تاریخچه:
بصورت دقیق نمیتوان گفت که این سوئیت ها کی نوشته شده اند. آیا قبل از آثارسوناتهای ویلن بوده اند یا بعد؟ در هرحال جواب دقیقی به آن نمیتوان داد.

محققان موسیقی با بررسی آثار باخ و آنالیز آنها و شیوه دسته بندی این آثار و در نهایت مقایسه آنها، اعتقاد دارند که این سوئیت ها در ابتدا نوشته شده اند و سابقه اش به قبل از سال 1720 می رسد و این همان سالیست که بر روی دست نوشته های خود باخ بر روی سوناتهای ویلن دیده میشود.

تا قبل از قرن بیستم این آثار به این وسعت شناخته شده نبود و سالهای بسیاری عموم موزیسنها فکر میکردند که این آثار قطعاتی هستند که باید آنها را در زمره اتود دسته بندی نمود و بعد از پیدا کردن این آثار توسط انتشاراتی Grützmacher در یک حراجی کازالس (Pablo Casals) شروع به یاد دادن این اتودها به شاگردانش و اجرای این قطعات پرداخت.

این 35 سال قبل از این بود که او راضی بشود تا این آثار را ضبط نماید! و محبوب شدن این سوئیت ها را باید بعد از ضبط این آثار در بین عموم دانست که اثر ضبط شده از وی نیز در حال حاضر موجود میباشد.

تلاش برای آهنگسازی این آثار برای پیانو بعنوان همراه را باید به شومان (Robert Schumann) نسبت داد و همچنین در سال 1923 گودوسکی (Leopold Godowsky) با بازنویسی و تنظیم سوئیت های 2 و 3 و 5 بصورت کامل آنرا بعنوان یک اثر برای تکنوازی پیانو مطرح ساخت.

برخلاف سوناتهای ویلن باخ هیچگونه دست نوشته ای از خود باخ بر روی نوشته ها بعنوان راهنمایی برای نوازنده وجود ندارد در نتیجه این آثار بدون هیچ تغییراتی از نظر انگشت گذاری و غیره برای اجرا منتشر شد.

در هر حال آنالیز این قطعات بعنوان منبع دوم این سوئیت ها که شامل دست راست نیز میشد توسط دومین همسر باخ مگدالنا (Anna Magdalena) نوشته شد که باید آنرا ادیتی قابل اعتماد دانست هر چند انقاداتی نیز از نظر آرتیکولاسیون و غیره بر آنها وجود دارد که در نهایت منجر به تعبیرات بسیاری بر روی این شش سوئیت بدون رسیدن به نظر واحدی شده است.

تحقیقات اخیر توسط Martin Jarvis پرفسور دانشگاه موسیقی در داروین استرالیا اشاره به این میکند که این امکان وجود داشته است که Anna Magdalenaخود بعنوان آهنگساز قطعاتی را ساخته باشد که بعلت شهرت همسرش به باخ نسبت داده باشند Martin Jarvis مطرح میکند که این شش سوئیت را در حقیقت Magdalena نوشته است، هر چند بسیاری از موسیقیدانان و نوازندگان بیشتر بسراغ بعد موزیکال این قطعات میرونند و نه مجادلاتی از این قبیل .

بررسی سوئیت ها:
هر یک از سوئیت ها دارای شش موومان میباشند که این ساختار اصلی را دارا میباشند:
1. Prelude
2. Allemande
3. Courante
4. Sarabande
5.Galanteries-Minuets برای سوئیت 1 و 2 و Bourrées برای سوئیت 3 و 4 و Gavottes برای سوئیت 5 . 6
6. Gigue
محققان اعتقاد دارند تفکر باخ از نوشتن این سوئیت ها ارائه مجموعه ای واحد و با نگرشی هدفمند بوده و با مقایسه دیگر مجوعه سوئیتهای باخ متوجه میشویم که این سوئیتها برخلاف سایر سوئیتهای دیگرش یک تقارن و پیوستگی را در ذات خود دارد و در نهایت رسیدن به ساختاری متقارن و هماهنگ و فرا رفتن از چهارچوب های قدیمی و سنتی میباشد.

این نکته را باید عنوان کرد که تنها در چهار موومان ابتدای هر یک از سوئیتها بصورت غیر آکوردی میباشد یعنی تنها شامل خط ملودی میباشند.

در دومین Minuet از اولین سوئیت و دومین Minuet در دومین سوئیت و دومین Bourrée در سومین سوئیت و Sarabandeدر پنجمین سوئیت (در دومین Gavotte از پنجمین سوئیت نیز اینچنین میباشد اما در یک قسمتی از آن یک نت بصورت همزمان بر روی دو سیم اجرا میشود اما درتنظیم با کوک استاندارد اینگونه نمیشود واجرای آن کاملا بدون هیچگونه آکوردی میباشد)

این سوئیت ها از نظر تکنیک و موزیک تفاوتهایی را نیز دارا میباشند بعنوان مثال در Suite No. 2 in D minor, BWV 1008 قسمت اول از این سوئیت - پرلود - بسیار محبوب است که حتی موسیقی متن بسیاری از فیلم ها و سریالها نیز بوده و اغلب هنرجویان ابتدا این قسمت را اجرا مینمایند چرا که چه از نظر تکنیکی و چه از نظر موزیکالیته نسبت به سایر قسمت ها آسانتر میباشد.

در Suite No. 4 in E-flat major, BWV 1010 که از نظر تکنیکی یکی از سخت ترین سوئیت های مورد نظر میباشد سرکلید غیر معمول و انگشت گذاری های خاص خود که مهارت بسیار بالایی از نوازنده میطلبد.

اما جدا از این نظرات شاهد هستیم که در میان علاقمندان و محققان نیز اختلافاتی در زمینه کوک و غیره در مورد این شش سوئیت وجود دارد و هر یک استنادات خاص خود را دارند مثلا در Suite No. 6 in D major, BWV 1012 برخی بر اعتقاد دارند این ششمین سوئیت برای violoncello piccolo پنج سیمه نوشته شده است که یک نوع ویولنسل کوچکتر میباشد.

هرچند بسیاری از نوازندگان معاصر علاقه بسیاری دارند این سوئیت را بر روی ویولنسل های امروزی (4 سیم ) بنوازند زیرا تکنیک بالایی را می خواهد و این امر اشتیاق نوازندگان تکنیکال را افزایش میدهد اما برخی از نوازندگان مانند Pieter Wispelwey, Anner Bylsma و Jaap ter Lindenاز ویولنسل 5 سیمه برای اجرا این سوئیت استفاده میکنند.

یویوما نوازنده تسخیر شده توسط باخ
یویوما نوازنده معاصر و برجسته ویولنسل را باید بحق کسی دانست که با این آثار ارتباط عمیقی برقرار کرده است که فیلمهایی از او توسط فیلمسازان کانادایی تهیه شده است.

در این زمینه شش فیلم تهیه شده است که در هر کدام یکی از آثار باخ را از منظره ای خاص به تصویر میکشند و در حقیقت به آن دیدی بصری میدهد مانند سوئیت شماره چهار به کارگردانی Atom Egoyan که داستان خانواده ای را میگوید که روابط میان زن و شوهر در حال نابودست و یا فیلم دیگر از Patricia Rozema که درباره ساخت باغ موسیقی در کانادا میباشد که بر اساس موسیقی باخ میباشد و با اجرای یویوما برای طراحان آن مجموعه.

en.wikipedia.org

گفتگوی هارمونیک