استفاده از اسپانسر در فعاليت هاي موسيقيايي همچون بسياري صنعت جوان ديگري در کشور طيف وسيعي از اظهار نظرها را به دنبال داشته است. همچنان که عده اي حضور تازه اسپانسرها را در پشت سر ارکسترها نشاني از توجه مجدد به اين هنر مهجور مانده مي دانند و به خصوص در شرايطي که بودجه هاي دولتي نرسيده به در ورودي ارکسترها تمام مي شود.
بر خلاف ساير کشورها که حمايت مالي شرکت هاي صنعتي از اجراي فعاليت هاي هنري و به خصوص موسيقي رويه اي معمول و جا افتاده است، اما در کشور ما چنين تبليغاتي چندان جا نيفتاده است. گاهي ناآشنايي موسسات مختلف با امکاني که کنسرت ها مي توانند براي تبليغ کالا و خدماتشان فراهم کند يا صافي هاي متعددي که صلاحيت شرکت هاي مختلف را در پشت سرارکستر تاييد مي کند، مانع از آن بوده که گردش مالي در اين حوزه توسط اسپانسرها تقويت شود و گروه هاي مختلف به اين ترتيب بتوانند هزينه هاي بالاي برگزاري کنسرت را تامين کنند.
بيژن بيژني خواننده صاحب نام کشور که از چهار_پنج سال قبل کنسرتي برگزار نکرده است،مشکلات مالي و نبود اسپانسر مناسب را يکي از دلايل تعداد کم کنسرت هايش عنوان مي کند.
وي به ميراث خبر گفت :« من و آهنگسازاني که با آنها کار مي کنم مشکلي براي برگزاري کنسرت نداريم. کنسرت قبلي من هم مربوط به چهار، پنج سال قبل بر مي گردد که با تنظيم آقاي روشن روان وتوسط ارکستر فيلارمونيک لندن اجرا شد. اما متاسفانه اسپانسر يا تهيه کنندهاي که از برگزاري کنسرت مشابهي حمايت مالي کرده و در اين زمينه سرمايه گذاري کند، در حال حاضر وجود ندارد.»
وي اضافه مي کند:« آلبوم هايي که تا کنون با صداي من وآهنگسازي آقاي روشن روان به صورت نوار وسي دي منتشر شده معمولا کارهاي پرهزينه اي است وبدون حمايت يک سرمايه گذار نمي توان کنسرت هاي آن را برگزار کرد، به همين دليل ما از پيشنهاداتي که در اين زمينه ارائه شود، استقبال مي کنيم.»
يکي از دلايلي که ارکستر ها را به محل جذابي براي اسپانسرها تبديل کرده است، هزينه هاي نسبتا پايين اين تبليغات در مقايسه با تبليغات تلويزيون، راديو و حتي بيلبوردهاي سطح شهر است. ضمن اينکه به دليل وجود علاقه مندان خاص در کنسرت ها برنامه ها، اين شرکت ها بسيار راحت تر مي توانند به مخاطبان هدف خود دست پيدا کنند
اما عده اي هم معتقدند که اگر در ورود اين حاميان جديد مالي موسيقي دقت لازم صورت نگيرد ، ممکن است بيش از نبود بودجه هاي ناکافي به اين هنر ضربه بزند. زيرا گاهي در چشم برخي از صاحبان شرکت ها و موسسات، ارکستر چيزي بيشتر از يک تبليغاتچي نيست و ابزاري است که مي توان به آن وسيله به معناي واقعي تجارت کرد و تمام تبليغات را به وسيله اجراي ارکستر انجام داد.
پيمان سلطاني، رهبر وسرپرست ارکستر ملل که خاطره خوشي هم از همکاري با دو اسپانسري که با آنها کار کرده ندارد، مي گويد:« زماني که اسپانسر فضاي روبروي خود را نشناسد، درخواست هاي عجيبي و غريبي مي کنند ومي خواهند تمام تبليغات را از طريق همان اجرا انجام دهند. اما چنين توقعاتي و نصب تابلوها و بيلبوردهاي بزرگ در نزديکي محل اجرا بيشتر ضد تبليغ است تا تبليغ. اسپانسرها با اين شيوه يا مي خواهند مردم را مرعوب نام خود کنند يا فکر مي کنند که آنها هشيار نيستند وبايد همه چيز را در ابعاد بسيار بزرگ به آنها نشان داد تا متوجه شوند. درحالي که اگر موضوع تبليغاتي در کنار تابلوهاي بزرگ و بروشورها چاپ شود، هم خيلي شيک است و هم آنها به هدف تبليغاتي خود رسيده اند.»
هزينه هاي بالاي برگزاري کنسرت ،استفاده از اسپانسر را در همه جاي دنيا تبديل به امري معمول کرده است، اما در صورتي از آنها مي توان به عنوان حامي مالي نام برد که چنين تبليغاتي به خود اجرا ضربه اي وارد نکرده و مخاطبان را آزرده خاطر نسازد. همچنانکه در اجراي آخر ارکستر ملي در کاخ نياوران تبليغات نه چندان دلچسب اسپانسر و بيلبورد بزرگ تبليغلتي در پشت سر ارکستر نارضايتي حاظران را به دنبال داشت و زمزمه هايي با اين مضمون که :«آمديم کنسرت ببينيم يا تبليغات! » شنيده مي شد.
«بهزاد عليزاده»، مدير عامل موسسه فرهنگي سينار که اسپانسر ارکستر در اين برنامه بود، در پاسخ به اين سوال که چرا چنين شيوه اي براي تبليغ مورد استفاده قرار گرفت، مي گويد:« متاسفانه اسپانسرينگ اين کنسرت تا حدودي بدون برنامه ريزي انجام شد و چنين انتقادهايي به ما وارد است وما سعي مي کنيم که در اجراهاي بعدي اين موارد را لحاظ کنيم. »
نصب بيلبوردها در نقاط مختلف اطراف ارکستر قيمت هاي متفاوتي دارد و وجود تابلوهاي تبليغاتي در پشت سر ارکستر وآن هم در ابعاد بزرگ به دليل اينکه در کانون توجه قرار دارد وبعدا هم مي توان از آن در بروشورهاي تبليغاتي استفاده کرد، بالاترين قيمت ها را دارد. به همين دليل عليزاده تاکيد مي کند:« هزينه هاي عوامل اجرايي ارکستر مللي وافراد پشت صحنه نيز بسيار بالاست و تامين هزينه ها بدون در پيش گرفتن چنين شيوه اي براي مسئولان برگزاري بسيار مشکل ميشود.»
وي مي افزايد:« شعار ما اين است که از فعاليت هاي فرهنگي هم مي توان پول درآورد، برخلاف افرادي که معتقدند انجام کار فرهنگي فقط يک فعاليت هزينه بر است. علاوه بر اين احتمالا به دليل اينکه هنوز اجراي تبليغات در زمان برگزاري کنسرت هنوز جا نيافتاده است، اين گونه تبليغات از تيزرهاي تبليغاتي که از راديو و تلوزيون و حتي بيلبورهاي شهر ارزان تر است. ضمن اينکه به اين ترتيب کمکي هم به هنر موسيقي شده است، زيرا هنوز پول خوبي در صنعت موسيقي ما رواج ندارد و از تبليغات مي توان به نفع رونق اين صنعت استفاده کرد.»
بابک رضايي رييس انجمن موسيقي نيز که مسئوليت امور اجرايي ارکستر هاي موسيقي وزارت ارشاد را بر عهده دارد با تاييد اينکه گاهي استفاده ازاسپانسر مشکلاتي براي ارکستر ايجاد مي کنند،عنوان مي کند:« با وجود تمام اين مشکلات بودن آنها بهتر از نبودشان است، زيرا برگزاري کنسرت هاي موسيقي در ايران هزينه هاي بالايي دارد و اداره ارکسترها بدون اسپانسر تقريبا غير ممکن است.»
وي ادامه داد:« ما گاهي ناگزير هستيم براي تامين هزينه ها ي بالا ارکستر به اين شکل از اسپانسرها و تبليغاتشان استفاده کنيم . اما باز هم با همه تلاش ما بخشي از حاضران در اين اجرا آزرده خاطر شدند وتلاش انجمن اين است که در آينده اين تبليغات در چارچوب هاي معمول صورت گيرد . زيرا هدف ما اجراي موسيقي متناسب با نيازها و خواسته هاي مردم است.»
وي اضافه مي کند:« متاسفانه يا خوشبختانه کسي از هزينه هاي برگزاري يک کنسرت خبر ندارند، به خصوص اينکه ارکستر بخواهد در يک فضاي باز وخارج از خانه برنامه اجرا کند. در اين گونه برنامه ها هزينه هاي زيادي به برگزارکنندگان تحميل مي شود که گاهي هم وجوهي غير منطقي از آنها طلب مي شود. همين اتفاق براي ارکستر ملي در اجراي قبلي اش رخ داد. نورپردازي، صداپردازي، صحنه پردازي، محل نشستن مهمانان وبسياري جزئيات ديگر مواردي بود که ما در اجراهاي کنسرت هاي تالار وحدت با آنها روبرو نيستيم. علاوه بر اين ارکسترهاي ملي وسمفونيک ، گروه هاي پرنوازنده اي هستند واداره کردن آنها بدون اسپانسر نشدني است.»
با وجود اينکه حدود شش هزار و 500 نفر از در طول سه شب برگزاري کنسرت ارکستر ملي در تالار نياوران ان را تماشا کردند، اما به نظر مي رسد که فروش بليط محل قابل اطميناني براي تامين هزينه هاي يک ارکستر نيست و به گفته رضايي با وجود به کار گيري اسپانسر، هزينه هاي اين اجرا «به طور معجزه آسا» سر راست شده اند.
هرچند امروز جذابيت هاي سرمايه گذاري در حوزه هاي مرتبط با موسيقي روبه افزايش است، اما در استفاده از آنها بايد بسيار با احتياط برخورد کرد، زيرا به کارگرفتن برخي از انواع حمايت هاي مالي از ارکستر ها نه تنها موجب لطمه زدن به ارزش هنري اثر مي شود، بلکه به اين ترتيب سنگ بناي يک شيوه هاي نادرست تبليغاتي و سوء استفاده از هنر موسيقي براي منافع اقتصادي گذاشته مي شود.
منبع : ميراث خبر