چهارفصل، عنوانی است برای مجموعه چهار کنسرتوی جداگانه، برای ویولن و ارکستر، که توسط آنتونیو ویوالدی آهنگساز ایتالیایی تصنیف گشته است و شماره های یک الی چهار اپوس هشت این مصنف را در بر می گیرد

چهارفصل، عنوانی است برای مجموعه چهار کنسرتوی جداگانه، برای ویولن و ارکستر، که توسط آنتونیو ویوالدی آهنگساز ایتالیایی تصنیف گشته است و شماره های یک الی چهار اپوس هشت این مصنف را در بر می گیرد. کنسرتوی هر فصل از سه قسمت مختلف تشکیل شده و کل اثر در مجموع، مرکب از دوازده موومان است.

هرچند این چهار کنسرتو به شکلی مستقل از یکدیگر تصنیف گشته اند و هر یک به تنهایی نشان از نبوغ ویوالدی در زمینه تصنیف موسیقی و مهارت وی در ویولن نوازی دارند، اما نباید از این نکته غافل شد که این چهار اثر به شکلی بسیار ظریف و متعادل به یکدیگر پیوند خورده اند و چهار پاره ای منسجم را تشکیل داده اند که مجموعه گوشنواز حاصل از آنها، نمایان گر استادی آهنگساز در تصویرگری طبیعت و الهام از آن است.

در هنگام اولین چاپ این اثر، آهنگساز غزلی را که در توصیف طبیعت سروده بود همراه با پارتیتور تصنیف چاپ نمود. جالب اینجاست که موسیقی و غزل آن، چنانند که گویی هر یک بیانی زیبا از دیگریست.

بهار، خود شاید زیباترین توصیفی است که می تواند نام تصنیف آغازین این اثر باشد. موسیقی کوچک کنسرتوی اول این اثر که چون دوران بهار کوتاه و شاداب است، نمایش تصویری است خیال انگیز از این فصل.

دو جمله کوتاهی که از پی هم می آیند و چون تصویری از یکدیگرند ، به زودی جای خود را به سوال و جواب و هم آوازی پرندگان می دهند و اینچنین زیباترین ستایش از بهار طبیعت با موسیقی شکل می گیرد.

Spring part 1, Allegro

پس از تکرار دومین جمله آغازین توسط ارکستر، صدای آبشاری را می شنویم که آرامش خود را به طوفان و رعد وبرقی بهاری می دهد. جملات کوتاه و سریع ویولن تکنواز که به شکل تریوله نواخته می شود، غرش آسمان را باز به دامان آواز و آبشار بهار باز می گرداند

موومان نخست این کنسرتو، بزودی با همان لطافتی که آغاز گشته بود پایان می یابد و رویش برگ درختان آغاز می گردد.

Spring part 2, Largo

در میانه " بهار"، رویای شیرین ارمغان برگهای نورسته ای است که سایه بر چوپان گسترده اند و چون آشیانی او را در برگرفته اند. در اینجا پارس سگ چوپان که توسط ویولا نواخته می شود، به گوش می رسد. لارگوی لطیف موومان دوم بهار در انتها، جای خود را به شادمانی موومان پایانی می دهد.

در جای جای رقص روستایی آخرین موومان این کنسرتو، تکنواز با گردشهایی زیبا و ظریف به میان شادمانی جمع می آید و باز هنرمندانه از میان آنها می گریزد. ....

Spring part 3, Allegro

با فرا رسیدن تابستان، غریو خشمگین آفتاب آن که گویی درختان را خم می کند، گله چوپان را می سوزاند. تابستان با مقدمه ای کوتاه توسط ارکستر آغاز می گردد و بزودی این مقدمه با تک نوازی ویولن جایگزین می گردد. بخش زیبای اختصاص یافته به تکنواز در این لحظات موسیقی، نشانه ای است از مهارت ویوالدی در نواختن ویولن.

Summer part 1, Allegro non molto

با برگشت دوباره ارکستر به موسیقی مقدمه تابستان، صدای قمری و سهره از ساز تکنواز به گوش می رسد. فضای شگفت انگیز و زیبایی که ویوالدی در این بخش کنسرتو از وزش نسیم ملایم صبا و تقابل آن با تند باد شمال، در ذهن شنونده ترسیم می کند در ادامه با هراس چوپان از این رویارویی، به کمال می رسد و ترس موهوم چوپان به تصویر کشیده می شود...

Summer part 2, Presto e forte

موومان میانی تابستان، حکایت از چوپان خسته و رنجوری دارد که ترس طوفان او را می آزارد و سرانجام در بخش پایانی این کنسرتو رعد و برق و رگبار به تندی بر مزارع کشاورزان می تازد .

Summer part 3, Presto

در اینجا تکنواز، با نواختن سریع آرپژهای سه سیمه ای که از پوزیسیون هفتم ویولن آغاز می گردد، دیگر بار تمرکز شنونده را به نکته ای ظریف معطوف می دارد و آن نقش ارزنده ویوالدی در اعتلای سطح تکنیک نوازندگی ویولن در دوره حیات اوست.

بهار : با طراوت تمام در می ماژور آغاز می شود، ملودی های زنده ویلن در این بخش از موسیقی بوضوح احساس شکوفه دادن درختان و گلها و شادی پرنده ها را به انسان منتقل می کند و بطور کامل توصیف کننده فصل بهار می باشد. بخصوص هنگامی که ویلن شروع به اجرای سولو می کند، بدون شک احساس خوشحالی و آواز خواندن پرندها به انسان دست می دهد. شاید در یک جمله بتوان قسمت اول بخش بهار را اینگونه بیان کرد که "بهار می آید و پرنده ها شاد هستند" ، گوش کنید : Spring part 1, Allegro

در قسمت دیگر آسمان توسط ابرهای سیاه بهاری آسمان را تیره می کنند، شاید زمستان سعی در بازگشت دارد، اما نه آخرین بقایای برف زمستانی در حال آب شدن می باشد و صدای رعد و برق در آسمان نشان از باران بهاری میدهد، موضوعی که این قسمت کاملا" توانایی انتقال آن حس را دارد. عده ای دیگر معتقد هستند که این قسمت بیان کننده وزش نسیم کمی سرد و ملایم بهاری بر روی گلهای تازه شکفته بهاری است. به هرحال هرچه باشد بیانگر چیزی جز بهار نیست گوش کنید : Spring part 2, Largo

شما می توانید شادی پرنده ها و سیراب شدن زمین، گلها، درختان و ... از بارش بهاری را در قسمت بعد به سادگی احساس کنید. همچنین شادی چوپانی که در زیر یک درخت در حال استراحت بوده و سگ گله او در حال مراقبت از گوسفندان می باشد. ملودی این قسمت شباهت بسیاری به ملودی هایی دارد که چوپانان به هنگام گله داری توسط نی خود می نوازند، این قطعه موسیقی را گوش کنید و در نظر چوپان خوشحال و گله اش را بر روی یک تپه سر سبز در نظر بگیرد : Spring part 3, Allegro

تابستان از دایانا آینست ورت

تابستان : از سل مینور برای نمایش تابستان استفاده شده است. موسیقی خیلی آرام و سنگین شروع می شود، چرا که آهنگساز می خواهد ناراحتی رفتن بهار را به نمایش بگذارد. اتفاق خاصی در موسیقی رخ نمی دهد، تابستان همواره اینگونه است و معمولا" بدون سر و صدا می آید. در قسمتی از این بخش صدای قمری، کوکو و فاخته را می توان شنید، سنگینی موسیقی این قسمت می تواند بیانگر آفتاب گرم تابستان نیز باشد، گوش کنید : Summer part 1, Allegro non molto

قسمت بعد نمایش زیبایی است از بیدار شدن چوپان و گله اش پس از یک استراحت نیم روزی است. اما هنوز آماده رفتن نشده اند که ناگهان صدای رعد و برق ترسی را بر چوپان و گله اش حاکم می کند. این قسمت را گوش کنید و تجسم کنید که چوپان تازه از خواب برخاسته و قصد بیدار کردن گله و حرکت را دارد که ناگهان ... : Summer part 2, Presto e forte

ترس ناشی از رعد و برق باعث می شود که گله رم کند، در این هنگام تگرگ شروع به باریدن می کند که خود بر خشمگین تر شدن گله می افزاید، بله پاییز در راه است. عظمت و بزرگی موسیقی این قسمت بقدری تحسین برانگیز است که واقعا" زبان از وصف آن ناتوان است، فقط باید گوش کرد : Summer part 3, Presto

پارتیتورهای کامل بهار و تابستان را می توانید از قسمت pdf & music بردارید.

منبع : گفتگوی هارمونیک