درباره فیلم:
«دشمنان مردم» یا «دشمنان عمومی» جزو آن دسته از فیلم‌های تابستانی امسال هالیوود بوده است که مدت‌ها پیش از اکران آن اظهارنظرات مطبوعاتی پیرامون آن آغاز شده بود. دلیل این رویکرد را می‌توان در دو عامل مهم جستجو کرد. عامل اول کارگردان کارکشته این کار یعنی مایکل مان بود که سوابق کاری گذشته‌اش و به خصوص ساخت پروژه‌های درجه اولی نظیر «مخمصه» و «میامی وایس» وی را در جایگاه یک کارگردان مورد علاقه مخاطبان قرار داده بود. عامل دوم پرستاره بودن «دشمنان عمومی» بود چراکه کارگردان این فیلم نه تنها دو نقش اصلی فیلم خود را به دو بازیگر کاربلد با اسامی جانی دپ و کریستین بل سپرده بود، بلکه در کنار این ستاره‌های سینمایی نیز از حضور بازیگران نسبتا شناخته شده‌ای نظیر ماریون کوتیارد و چانینگ تاتوم بهره برد. به این ترتیب از ماه‌های انتهایی سال گذشته میلادی تاکنون، هفته‌ای نبوده است که روزنامه‌نگاران و گزارشگران مطبوعاتی، گفتگو، یادداشت و یا اظهارنظری پیرامون این فیلم را در فهرست مطالب اصلی سینمایی خود قرار ندهند. این مساله اگرچه اسباب ایجاد یک تبلیغ زودهنگام برای «دشمنان مردم» را فراهم آورد اما این ایراد را هم داشت که انتظارات را از فیلم مایکل مان بالا ببرد. شاید همین موضوع سبب‌ساز آن گردید که یکی دو منتقد سینمایی هالیوود نظیر مت پیس و کِرک هانیکات این فیلم را در بهترین حالت چیزی برابر با «میامی وایس» دانستند و به صراحت به این موضوع اشاره کردند که مایکل مان با این فیلم، حرکتی رو به جلو را تجربه نکرده است. در این میان کرک هانیکات پا را فراتر گذاشت و از این موضوع سخن گفت که «دشمنان مردم» یک فیلم جنایی مملو از خون و خونریزی‌های طمعکارانه است و نه هیچ چیز دیگر! در نقطه مقابل بخش دیگری از منتقدان مانند راجر ایبرت، جیمز براردینلی و مانولا دارگِس ضمن تحسین روش کار مایکل مان در استفاده از چهره‌های روز بازیگری، اثر جنایی وی را یک فیلم ماندگار و عمیق خطاب کردند! استقبال مخاطبان سینما از این فیلم نیز در حد متوسط بوده است به طوری که «دشمنان مردم» پس از سه هفته نمایش حدود هشتاد میلیون دلار فروش داشته است که این میزان فروش برای یک فیلم جنایی غیردنباله‌ای نمی‌تواند چندان هم بد باشد!


نظرات منتقدان:
راجر ایبرت – "من سارق بانک‌ها هستم." این جمله‌ای است که شخصیت اول فیلم «دشمنان مردم» یعنی جان دیلینگر گاه و بیگاه برای معرفی خود به کار می‌برد. از نظر روایت داستانی فیلم، این یک حقیقت بسیار ساده است و در طول فیلم نیز به کرات شاهد آن هستیم چرا که جان در فاصله زمانی سیزده ماهه‌ای که میان فرار وی از زندان و همچنین مرگش در یک خیابان باریک وجود دارد، تنها به شغل بانک‌زنی اشتغال دارد و تنها سرقت است که مساله اصلی زندگی وی را تشکیل داده است. به نظر من انتخاب چنین وجهه‌ای برای شخصیت اصلی یک درام جنایی کار شجاعانه‌ای بوده که از سوی مایکل مان به درستی انجام پذیرفته است؛ شجاعانه بدین لحاظ که در روزگار اخیر می‌بینیم اغلب فیلم‌سازان برای آن که حس همدردی مخاطب نسبت به کاراکتر اول فیلم خود را تحریک کنند تلاش دارند پاره‌ای از خصوصیات اخلاقی مثبت را نیز به وی نسبت دهند اما مایکل مان نه تنها چنین کاری را انجام نداده بلکه در طی زمان حدود 140 دقیقه‌ای فیلم خود به کرات بر هویت اصلی جان دیلینگر که در واقع هویت یک سارق است، تاکیده کرده تا به مخاطب بفهماند شخصیت اول این فیلم اگرچه ظاهری قهرمان‌گونه دارد اما یک انسان خوب نیست! از این حیث می‌توان اثر تازه مایکل مان را یک فیلم صادقانه تمام عیار برشمرد. مایکل مان هیچ‌گاه نخواسته با افسانه‌پردازی در مورد شخصیت جان او را تا سرحد یک اسطوره ارتقا دهد! این کارگردان 65 ساله سعی نکرده برای توجیه اعمال قانون‌شکنانه جان به سانتی‌مانتالیزم افراطی پناه ببرد بلکه به جای آن کوشیده خودِ واقعی جان را به نمایش بگذارد. حقیقت واقعی جان چیزی است شبیه به تمام مردم دیگر و تنها با اندکی تفاوت؛ او به مانند انسان‌های دیگر هم عاطفه دارد و هم خشونت اما او در کنار همه احساسات درونی یک ویژگی بیرونی هم دارد که آن هم چیزی نیست به جز علاقه بسیار زیاد برای سرقت بانک‌ها! جان اصلا انسان پیچیده‌ای نیست و شاید هم سادگی بیش از حد او است که موجب تبحرش در سرقت بانک‌ها شده است؛ جالب اینجا است که او بانکدارها را گروگان می‌گیرد اما با مردم عادی کاری ندارد! او یک حس منفی نسبت به حقوقدان‌ها و پلیس‌ها دارد که همین باعث شده همواره آنها را تحقیر کند اما همین انسان در برابر انسان‌های معمولی و به خصوص اعضای گروهش، کاملا با رفاقت رفتار می‌کند. این ویژگی‌ها باعث شده است که «دشمنان مردم» را بیش از همه یک فیلم واقع‌گرایانه بدانم که مایکل مان با ساخت آن قصد داشته نمایی از زندگی در سال‌هایی نه‌چندان دور را به نمایش بگذارد؛ نمایی دلچسب که اتفاقا در بیشتر جاها از نظر روانی هم اثرگذار است!

کِرک هانیکات- فیلم جدید مایکل مان داستان خود را آرام آرام بیان می‌کند و همین آرامش است که به تمام طول فیلم راه یافته و در برخی جاها حتی موجب سکون فیلم شده است. گرمای موجود در داستان «دشمنان مردم» با افزایش زمان فیلم، بیشتر می‌شود اما مساله آنجا است که این فیلم هیچ‌گاه به نقطه جوش خود نمی‌رسد! منظورم از نقطه جوش، نقطه عطف نهایی داستان است که معمولا نتیجه‌گیری کارگردان در آن نقطه انجام می‌گیرد. اجزای ساختاری این فیلم عبارتند از جانی دپ در نقش دزدی به نام جان دیلینگر، ماریون کوتیارد در نقش دوست صمیمی دیلینگر ، مایکل مان کارگردان شهیر فیلم و همچنین رونان بِنِت و آن بایدرمن که در نگارش سناریو به مایکل مان یاری رسانده‌اند. اگر بخواهیم اجزای ساختاری کار را یکی یکی بررسی کنیم باید بگوییم جانی دپ به مانند همیشه در ایفای کاراکتری کاریزماتیک موفق بوده و کوتیارد نیز تا حد زیادی استانداردهای بازیگری را رعایت کرده است اما مشکل اصلی در برخورد مایکل مان با پدیده‌های به وقوع پیوسته در فیلم رخ می‌دهد به عبارت دیگر مایکل مان و البته دستیاران فیلمنامه‌نویس وی هیچ‌گاه نتوانسته‌اند چنان که باید شخصیت جان دیلینگر را به طور دقیق آنالیز کنند و تصویری منطقی از وی به مخاطب ارائه کنند. کل فیلم در فضایی مابین واقعیت و رویا معلق است و از همین رو مخاطب نمی‌تواند راجع به ماهیت حقیقی دیلینگر اظهار نظر کند چرا که در جایی از فیلم بر وجهه قهرمانانه او تاکید شده و در جایی دیگر بر وجهه ضد‌قهرمانانه وی! این مساله اصلی‌ترین ضربه را بر فیلمی وارد کرده که بسیاری آن را شگفتی اکران 2009 می‌دانستند!


نکات حاشیه‌ای:
-- مایکل مان کارگردان فیلم مهم‌ترین دلیل استقبال مخاطبان عام از آثار جنایی ساخته وی را استفاده از کاراکترهایی دانسته که مابه ازای بیرونی دارند. مایکل مان بر این نکته تاکید کرده که هیچ‌گاه سعی نمی‌کند کاراکترهایی خاص بیافریند بلکه تلاش‌اش در این جهت انجام می‌گیرد که عمقی واقعی از کاراکترهای معمولی را به نمایش گذارد.

-- این سومین باری است که جانی دپ و جیمز روسو کنار یکدیگر به بازی می‌پردازند. این دو پیش از این در دانی براسکو و دروازه نهم نیز در مقابل یکدیگر به ایفای نقش پرداخته بودند.


مشخصات فیلم:
دشمنان مردم
Public Enemies

کارگردان: مایکل مان
فیلمنامه: مایکل مان، رونان بِنِت، آن بایدرمن
مدیر فیلمبرداری: دانته اسپینوتی
تدوین: پائول رابِل
طراح صحنه: پاتریک لامب
موسیقی: الیوت گولدنتهال
بازیگران: جانی دپ، کریستین بل، ماریون کوتیلارد، چانینگ تاتوم، دیوید وینهام، استیفن گراهام، جیووانی ریبیسی، استیفن دورف، جیمز روسو
مدت: 143 دقیقه
محصول 2009 آمریکا
ژانر: درام، جنایی، تبهکارانه

داستان فیلم:
هیچ کس قادر نیست در برابر جان دیلینگر (با بازی جانی دپ) و گروه گانگستری وی بایستد، هیچ زندانی قادر نیست جلوی فرار وی را بگیرد. به جز این جذابیت ظاهری جان و همچنین شجاعت او موجب آن شده که همه مردم از نزدیک‌ترین دوستش یعنی بیلی فریچِت (با بازی ماریون کوتیارد) گرفته تا غریبه‌هایی که فقط نام او را شنیده‌اند، زبان به تحسین وی بگشایند. به هر حال جان در سرقت بانک‌ها هم تبحر خاصی دارد و مردم آمریکا نیز از بانک‌هایی که فقط پول روی پول می‌گذارند و سبب افزایش رکود اقتصادی می‌شوند، دل خوشی ندارند. حوادث به وجود آمده در یکی از درگیری‌هایی که یک طرف آن جان و گروهش قرار دارند، موجب می‌شود که جدیت پلیس برای تعقیب او شدت یابد. پلیس فدرال آمریکا یک گروه ویژه به سرپرستی ملوین پِروِس (با بازی کریستین بل) را برای تعقیب جان و گروهش اعزام می‌کند اما اعضای کارکشته جان که هم در نبرد تن به تن مهارت دارند و هم در تیراندازی سرآمد هستند، به این راحتی تسلیم پلیس نمی‌شوند.

از سایت‌های یاهوموویز و آی.ام.دی.بی