موسيقي ايران در سالي كه گذشت
تاریخ : یکشنبه، 8 فروردین ماه ، 1389
Date and Time : 2010-03-28 13:43:34
موضوع : موسیقی سنتی و مقام


سال درگذشت برخي از بزرگان موسيقي سنتي و نواحي و سال افتتاح موزه موسيقي و ثبت‌ سند خانه موسيقي و بسياري رخداد‌هاي ديگر

در آخرين روزهاي سال 87 مجهزترين استوديوي موسيقي ايران در خاورميانه راه‌اندازي شد تا نويدي باشد براي روزهاي خوش سال 88،اگر چه توصيف محمدرضا لطفي از اقتصاد موسيقي در سال 87  نشان مي‌داد كه نبايد به اقتصاد موسيقي  سال 88چندان اميدي داشت.[يادداشت محمدرضا لطفي درباره اقتصاد موسيقي ايران]

بهار 88 اما خبرهاي خوشي با خود داشت،انتشار رديف‌‍ دستگاهي موسيقي آوازي ايران با صداي زنده‌ياد نورالدين رضوي سروستاني و تار داريوش طلايي نخستين اين خبرها بود.[رونمايي از رديف آوازي سروستاني با تار طلايي]

همچنانكه اعطاي كمك وزارت ارشاد به خانه موسيقي براي پرداخت مابقي طلب و در اختيار گرفتن كامل و مالك شدن اين ساختمان هم از خبرهاي خوش بهار 88 بود.[كمك 150 ميليوني ارشاد به خانه موسيقي پرداخت شد] در نهايت و در زمستان سال 88 ساختمان خانه موسيقي به نام اهالي اين نهاد شد و شهرداري منطقه‌6 با اختصاص بودجه‌اي و اعزام تيمي مجرب بازسازي و نوسازي اين نهاد را در دستور كار قرار داد. برابر آخرين اخبار دريافتي نوسازي خانه موسيقي به پايان رسيده و احتمالا در ماه فروردين رسما بازگشايي خواهد شد.[موسيقي صاحب خانه شد] ساختماني كه براي تملك و البته نوسازي آن بيش از همه داود گنجه‌اي ، رديف‌دان و نوازنده كمانچه و قائم مقام خانه موسيقي انرژي و توان جسمي و ذهني گذاشت.[گفت وگوي همشهري با داود گنجه‌اي]

 برابر آخرين‌آمار دريافتي تعداد اعضاي خانه موسيقي از مرز 10 هزار تن هم گذشته است و تعداد اعضاي بيمه‌شده هم مرز 5 هزار نفر را پشت سر گذاشته است.

برگزاري نمايشگاه سازهاي ابداعي از سوي كانون سازسازان خانه موسيقي از ديگر رخدادهاي مهم بهار 88 بود.

نكته خبري اين نمايشگاه حضور محمدرضا شجريان در يك ميزگرد چالشي با گروهي از سازسازان بود كه بحث‌هاي مهمي را هم به دنبال داشت.[گزارش همشهري‌آنلاين از دومين روز نشست سازهاي ابداعي]

 شجريان در سال 88 هم سازهاي خود را در اينجا و‌آنجا معرفي كرد و حتي در نمايشگاهي در پاريس هم جضور پيدا كرد و درباره اين سازها سخن گفت.[سازهاي شجريان در پاريس]

 در كنار شجريان فرزند ناظري هم به ساز سازي روي آورد و در نشستي با پدرش به درباره يك سه‌تار خاص سخن گفت.[حافظ ناظري از سه‌تار ابداعي خود گفت]

شهرام ناظري و فرزندش چند ماه بعد در كنسرتي در آمريكا قطعاتي را با رويكرد به اشعار شاهنامه‌ فردوسي آغاز كردند كه به نظر مي‌رسد پروژه بعدي اين خواننده نامي بعد از كار فراوان روي اشعار مولانا باشد.

اتفافات سياسي و انتخابات خرداد سال 88 موسيقي را هم به حاشيه‌ راند و برخي از كنسرت‌هايي كه قرار بود در تابستان همان سال برگزار شود،به دليل شرايط موجود، برگزار نشد و البته در پي‌آن برخي حواشي‌هم آفريده شد كه از جمله آنها احضار محمدرضا شجريان و شهرام ناظري به يكي از نهادهاي امنيتي بود و توضيحاتي كه حميدرضا نوربخش درباره  شايعه بازداشت كيهان كلهر داد.

در كنار آن شجريان به شكايت از روزنامه‌كيهان و صدا و سيما پرداخت و خانه موسيقي نيز در بيانيه‌اي از اين چهره ‌نامي موسيقي دفاع كرد.[دفاع خانه موسيقي از شجريان]

 با اين اتفاقات تابستان سال 88 كه در هر سال رونق‌و اوج فعاليت‌هاي موسيقي بود، عملا به دوران ركود و توقف موسيقي تبديل شد.

فصل پاييز با رخدادهاي مهمي در موسيقي همراه بود،خانه موسيقي كه جشن خود را به خاطر حوادث اخير برپا نكرده بود، در مراسمي ويژه به مناسبت ثبت رديف‌موسيقي ايراني در يونسكو،برنامه‌اي ترتيب داد  كه با حضور بيش از پنجاه چهره نامي  موسيقي برگزار شد.[روايت سرير از ثبت رديف موسيقي ايران در يونسكو]

رديفي كه با پيشنهاد هومان اسعدي به خانه موسيقي جريان گرفت  هم او بود كه بخش نظري و مقدمات تهيه بسته ارسالي به يونسكو را فراهم كرد.[روايت هومان اسعدي از ثبت رديف موسيقي كلاسيك ايراني در يونسكو]

آبان ماه سال 88 با افتتاح موزه موسيقي همراه بود. علي مرادخاني كه بسياري او را موفق‌ترين مدير موسيقي بعد انقلاب مي‌دانند، مديريت اين نهاد مهم موسيقي را بر عهده دارد و در راه‌اندازي و تجهيز و افتتاح آن و دعوت از اهالي موسيقي و حضور چشمگير تمامي طيف‌هاي موسيقي نقشي جدي داشت.[افتتاح موزه موسيقي با حضور بزرگان]

اجراي تور اروپايي اركستر سمفونيك تهران و انتقاداتي كه در خارج و داخل كشور به اين كنسرت رفت هم از جمله اتقاقات مهم موسيقي در دي ‌ماه سال 88 بود.[انتقاد از انتخاب قطعه انتخابي اركستر سمفونيك تهران]

برگزاري جشنواره موسيقي فجر در آخرين ماه سال و البته توجه ويژه اين جشنواره به برخي از هنرمندان پيش‌كسوت موسيقي نواحي ايران و برگزار نشدن كنسرت همايون شجريان و گروه همنوازان حصار در تبريز از ديگر رخدادهاي قابل اعتناي سال 88 موسيقي بود.[واكنش همايون شجريان به لغو كنسرت در تبريز]

سال مرگ بزرگان

سال 88 را بايد سال مرگ بزرگان موسيقي سنتي و نواحي ايران دانست. اوايل سال(فروردين ماه) محمد حسين كياني،شاهنامه‌خوان نامي منطقه فارس به ديار باقي شتافت.[براي محمدحسين كياني،پدر شاهنامه‌خواني ايران]
چند مدتي از اين رخداد تاثرزا نگذشته بود كه بيژن ترقي شاعر و نترانه سراي نامدار كه آخرين اثرش وطنم از شهرتي بسيار بهره‌مند شد، به ديار باقي شتافت.[ترقي شاعر و ناشر نجيب]حسين ببي دايره نواز نامي منطقه خراسان هم اواسط ارديبهشت ماه به ديار باقي شتافت.[درگذشت حسين‌ ببي؛دايره نواز نامي]

قادر عبدالله زاده(معروف به قاله‌مره) ، نوازنده ساز شمشال و از راويان نامي موسيقي منطقه كردستان هم ديگر چهره‌ موسيقي بود كه در آخرين روز ارديبهشت ماه  زندگي در دنياي فاني را رها كرد.[قاله‌مره؛شمشال نواز نامي درگذشت]

كمتر كسي گمان مي‌كرد كه شهريار فريوسفي ،دشيفراژ  شهير و نوازنده شاخص تار و سه‌تار هم دل به ديار باقي دهد،اما دست زمانه را مقاومتي نيست و فريوسفي در نيمه تيرماه درگذشت.[فريوسفي؛نوازنده و‌آهنگساز در گذشت]

حسن يوسف زماني، آهنگساز شناخته شده برخي از قطعات ماندگار موسيقي كردي هم دهه سوم مرداد در غربت درگذشت.[درگذشت حسن يوسف‌زمان‌،آهنگساز ]

در آخرين روزهاي تابستان 88 خبر درگذشت پرويز مشكاتيان جامعه موسيقي را در بهت وحيرت و سپس سوگي شكوهمند فرو برد.[خزان شاخ مضراب]

 مشكاتيان كه از وي به عنوان يكي از نوابغ تاريخ موسيقي ايران ياد مي‌شود، در تشييع‌ جنازه‌اي شكوهمند در تهران و سپس نيشابور در مزاري ويژه در جوار قبر عطار نيشابوري آرام گرفت.[انبوه نيشابوريان در تشييع پيكر مشكاتيان]

15 روز بعد ازدرگذشت مشكاتيان،مصطفي گرگين‌زاده،سازنده ترانه معروف بردي از يادم به ديار باقي شتافت.[تشييع پيكر زنده ياد گرگين‌زاده]

يك ماه بعد در 13 آبان ماه، حسين صبحدل كه برنامه‌هاي موسيقي مذهبي راديو و ربناي استاد شجريان[دو نغمه ماندگار] به جا مانده از دوران مديريت تلاش وي در راديو است،بعد از تحمل چندين سال بيماري به ديدار معبود شتافت.[شد ز دنيا ماند از او فعل نكو]

مرگ استاد فرامرز پايور  در 18 آذر سال 88 ،هم از جمله حوادثي بود كه نگاه‌هاي فراواني را متوجه زندگي و سيره اخلاقي اين اسطوره سنتورنوازي و تحقيقات رديفي در ايران كرد. مرگ پايور اگر چه به دليل بيماري و خانه نشيني طولاني مدتش غير منتظره نبود،اما بزرگي نامش و خدماتي كه به موسيقي كرده بود،جامعه موسيقي را حساس و عزادار كرد.[پايور موزيسني كه درس زندگي مي‌داد]

دي ماه 88 شد و نوبت به بانو سيمين آقارضي درمني‌ رسيد،نوازنده‌اي كه قانون به نام وي مهر و نشان شده است.مرحومه‌‌آقارضي مرگي غريبانه داشت و به اندازه شان و نامش در موسيقي و فعاليت‌هايي كه كرد،از او قدرداني نشد.[گزارشي از خاكسپاري مرحومه آقارضي]

بهمن و اسفند ،اما زمان درگذشت  پياپي چند استاد نامدار موسيقي نواحي بود. 15 بهمن خبر‌آمد كه ولي رحيمي نوازنده منحصر به فرد كمانچه در منطقه خراسان بدرود حيات گفت.[به ياد استاد رحيمي؛حيف از آن همه...] 

ده روز بعد و در 25 بهمن استاد علي اكبر مهدي پور سرناي مرگ را نواخت.

عكس:محمود ريئسي - ايرنا

يك هفته بعد و در دوم اسفند،كمال خانه هوت از خنياگران ممتاز و پيشكسوت منطقه سيستان و بلوچستان به ديار باقي شتافت. مردي كه به حق گنجينه‌اي از ملودي‌ها و اشعار كهن آن منطقه را در سينه داشت و علاوه بر آن بصيرت و حكمتي در وجودش نهفته بود كه بسياري از نوازندگان وخوانندگان پيش كسوت منطقه و حتي ايران  وي را به استادي قبول داشتند.[سخنراني شجريان درباره ملاكمال خان هوت]

يك روز بعد،‌سوم اسفند، استاد طهمورث كشكولي به ديار باقي شتافت.مردي كه علاوه بر كار موسيقي و خنياگري در حد استاد تمام،فعاليت سياسي قبل از انقلاب هم داشت و در ماجراي سال‌هاي 42 در حمايت از نهضت 15 خرداد دستگير و زنداني شد.[درگذشت طهمورث كشكولي خنياگر نامي منطقه قشقايي]

هشتم اسفندماه نوبت به يكي از بزرگان موسيقي كلاسيك رسيد كه به دليل فروتني ذاتي كمتر شناخته شده بود،اگر چه اهل موسيقي وي و تلاش‌ها و دانشش را به ياد دارند. زنده‌يد فرمان بهبود كه بر اثر عارضه قلبي در منزلش درگذشت.[در گذشت فرمان بهبود،مدرس و نوازنده شهير پيانو]

در نهايت استاد حسان اگزاز چناني زاده، نوازنده شهير منطقه خوزستان آخرين فرد از اهالي موسيقي بود كه 11اسفند ماه و چند روز بعد از اجرا در بخش موسيقي نواحي جشنواره موسيقي فجر به ديار باقي شتافت. ياد همه اين بزرگان گرامي باد.







منبع این مطلب : Hamavaz.com
http://www.hamavaz.com

آدرس این مطلب :
http://www.hamavaz.com/article15061.html